Aurkezpena
Arabako kultura eta historiari buruzko Arabari Buruz hitzaldi zikloaren barruan hitzaldia emango du Beatriz Gallego Oioneko historialari eta antropologoak. Beatriz hamar hilabetez ibili zen Arabako herrietan, elkarrizketak egiteko eta garbitokiei buruz dokumentatzeko. Leku horiek arropa garbitzeko erabili ziren 1960ko hamarkadara arte, baina emakumeen arteko topaketarako eta harreman sozialerako guneak ere izan ziren.
Arropa garbitzen zuen lekurik zaharrena ibaia zen. Han, emakumeek belauniko egiten zuten lan hori, ur ertzean edo ur barruan, harriak edo garbitzeko oholak erabiliz. Jarduera horrek hotzaren, hezetasunaren eta eguraldi txarraren eraginpean jartzen zituen. Higieneari arreta berezia jartzen zioten ideia ilustratuetatik abiatuta, garbitegi publikoak eraikitzen hasi ziren. Espazio horiek emakumeek garbiketa baldintza hobeetan egin ahal izateko diseinatu ziren: babestuago, ingurune garbiago eta egokiago batean. Emakumeek bakarrik erabiltzen zituztenez, garbitokiak ez ziren soilik lanleku bihurtu, baita emakumeak elkartzeko eta sozializatzeko gune ere. Etxebizitzetara ur korrontea iritsi zenean eta ondoren garbigailuak agertu zirenean, garbitegi publikoak gero eta gutxiago erabiltzen ziren.

Partekatu