Sancho el Sabio Vital Fundazioak Manuel Iradier Txangolari Elkartearen artxibo dokumentala babestuko du

2025 Abuztua 01

Sancho el Sabio Vital Fundazioak eta Manuel Iradier Elkarte Txangozaleak hitzarmen bat sinatu dute artxibo dokumentala gordetzeko, Gasteizko gizarte historikoa Euskal Memoria Digitala biltegiaren bidez babesteko eta zabaltzeko. Artxiboa barne dokumentazioko eta argitalpenetako 800 pieza inguruk osatzen dute, hala nola txangozalearen aldizkaria edo 1949an sortutako Gasteizko kultur eta kirol elkarte honek argitaratutako kartelak eta programak.

Zehazki, 204 buletin edo aldizkarik (6.000 orrialdetik gora), 295 kartelek (51 dantzari buruzkoak, 113 mikologiari buruzkoak, 63 mendiari buruzkoak, 37 lasterketei buruzkoak eta 31 erakusketa eta hitzaldiei buruzkoak) eta 286 dokumentuk (programak, mendiko egutegiak eta mikologia, postalak, Gabonetako zorionak, eranskailuak edo txartelak, besteak beste) osatzen dute funtsa. Material horiek sarbide irekian zintzilikatuko dira Euskal Memoria Digitala biltegian, eta funtsa handituz joango da etorkizunean gordailutu nahi dituzten dokumentu berriekin.

Manuel Iradier Elkarteak bere horretan eusten dio mendiko kirola eta kultura sustatzeko konpromisoari, batez ere Arabako ingurunean: mendi-ibiliak, mendizaletasuna, iraupen-martxak, mendi-lasterketak, oin-lasterketak edo natura-zientziak, etnografia, dantza eta euskal musika. Besteak beste, Manuel Iradier Abesbatzaren, Arabako Talde Espeleologikoaren, Arabako Arkeologia Museoaren edo Arabako Etnografia Mintegiaren sorrera dira bere arrakastarik ezagunenetako batzuk. Halaber, aitzindariak izan dira kultur eta kirol ekitaldien antolaketan, beren nortasunaren adierazgarri, hala nola Mairuko Euskal Jaiak, Umeen Euskal Jaiak, Erakusketa Mikologikoak, Hiru Haundiak eta Gasteizko Mendiak iraupen probak edo Estibaliz Igoera herri lasterketa, besteak beste. 2025ean, 75. urteurrena bete du La Manuelak. Sancho el Sabio Vital Fundazioak nabarmendu duenez, “txangozaleak harreman zabala du Vitalekin; izan ere, Gizarte Ekintzak Lurraldean egin duen bezala, Manuel Iradier Elkarte Txangozaleak kultura eta kirol ekimen ugari bultzatu ditu, bere atalen bidez garatu direnak eta artxibo honetan ikus daitezkeenak”.

Sancho el Sabio Vital Fundazioa, Vital Fundazioetako kide den erakundea, euskal kulturari buruzko dokumentazio-zentro garrantzitsuenetako bat da. Euskal Herriaren memoria bibliografiko eta dokumentala gordetzen du bere historiaren bitartez, eta bere liburutegiak, 1964tik, funts dokumental baliotsua du, non monografiak, aldizkako argitalpenak, argazkiak, eskuizkribuak, mapak edo historia soziala aztertzeko dokumentazio iragankorra aurki daitezkeen, hala nola kartelak, eranskailuak edo liburuxkak. 1992. urteaz geroztik, familia-artxibo pribatuak, pertsonalak eta erakundeenak (euskal kutxenak barne) ere gordetzen, deskribatzen eta gordetzen ditu fisikoki eta digitalki, euskal kulturari buruzko eta, bereziki, Gasteizko eta Arabako historiari buruzko ikerketarako dokumentazio bakarra eskuratzeko.